Geur · Geur leren kennen
Top-, hart- en basisnoten: zo verandert een geur op je huid
Inhoud · 5 onderdelen
In het kort
- Een parfum bestaat uit geurstoffen die niet even snel verdampen. Daardoor verandert de geur terwijl je hem draagt.
- De lichte, frisse topnoten ruik je eerst en de hartnoten vormen het karakter. De zware basisnoten blijven het langst.
- De geurpiramide is een model. In een echt parfum lopen de lagen in elkaar over en verschilt het per geur en per huid.
- Beoordeel een geur dus niet op de eerste minuten. Ruik er na een uur op je eigen huid nog eens aan.
Je spuit 's ochtends een parfum op en ruikt vooral iets fris, zoals citrus. Aan het eind van de dag ruik je op dezelfde plek eerder hout. Wat je als eerste ruikt, zijn de lichtste stoffen: de topnoten. Als die wegzakken, komt het hart naar voren, terwijl de zwaarste stoffen het langst blijven hangen: de basisnoten.
Wat zijn top-, hart- en basisnoten?
Parfumeurs beschrijven een geur in drie lagen, die je ook wel als kop-, midden- en basisnoten ziet staan.
| Noot | Wat je ruikt | Hoe lang, volgens het klassieke model |
|---|---|---|
| Topnoten | fris, citrus, groen | ongeveer een kwartier tot een half uur |
| Hartnoten | bloemig, kruidig, soms leerachtig | ongeveer drie tot vier uur |
| Basisnoten | amber, musk, hout, mos | langer dan vier uur |
De tijden zijn ruwe richtwaarden uit dat model en geen meting van jouw geur. Hoe lang je elke laag echt ruikt, verschilt per parfum en per huid.
De topnoot is dus je eerste indruk en de basis is wat je aan het eind van de dag nog ruikt. Het hart zit daartussen en vormt het eigenlijke karakter van de geur.
Waarom verandert een geur op je huid?
Dat komt doordat de ene geurstof sneller verdampt dan de andere. Sommige stoffen gaan heel makkelijk de lucht in, terwijl andere lang op je huid blijven liggen. Frisse geuren met veel citrus zijn daardoor vaak het eerst weg. Meer over frisse en warme geuren lees je in onze blog over de geurfamilies.
Wat je op een bepaald moment ruikt, is grofweg de stof die dan het sterkst in de lucht boven je huid hangt. Omdat die verhouding in de loop van de tijd verschuift, verandert de geur mee.
De geurpiramide: handig, maar een vereenvoudiging
De drie lagen zie je vaak getekend als een piramide, met de topnoten in de smalle punt en de basis breed onderaan.
Die indeling komt van de parfumdeskundige W.A. Poucher. Hij rook bij honderden grondstoffen hoe lang ze op een geurstrookje te ruiken bleven en deelde ze zo in.
In een echt parfum gaat het minder netjes, want de stoffen beïnvloeden elkaar. Welke stof wanneer vrijkomt, is in zo'n mengsel lastig te voorspellen, dus de lagen lopen in elkaar over. Zie de piramide daarom als een hulp om een geur te beschrijven en niet als een vast tijdschema.
Waarom ruikt een geur bij jou anders dan bij een ander?
Je huid is geen strookje: parfum gedraagt zich er anders op dan op een glad oppervlak en de geurstoffen blijven er langer op zitten.
Hoe snel geurstoffen van je huid verdwijnen, verschilt ook nog per persoon. Daar komt bij dat parfum zich mengt met je eigen geur. Zo kan een geur die je bij een vriendin prachtig vindt, bij jou net anders uitpakken. Hoe je dat zelf uitprobeert, lees je in onze blog over parfum testen.
Zo gebruik je het bij het kiezen
Kies een geur niet op wat je in de eerste minuten ruikt. Spuit hem op je huid, laat hem opdrogen en ruik na een kwartier, na een uur en aan het eind van de dag nog eens. Pas dan ken je ook de basis, het deel dat je het langst draagt.
Op een productpagina zie je soms de noten staan, bijvoorbeeld topnoten bergamot, hartnoten roos en basisnoten sandelhout. Zo'n lijst komt van het parfumhuis en beschrijft hoe de geur ruikt, maar het is geen ingrediëntenlijst. Op de verpakking staat de geur bij de ingrediënten gewoon als "parfum" of "fragrance", soms met een paar losse geurstoffen erbij.
Wat het verschil is tussen eau de parfum en eau de toilette, lees je in onze blog over eau de parfum of eau de toilette.