Wat is een chypre-geur?

Het woord chypre kom je tegen op flacons, in parfumbeschrijvingen en soms aan de toonbank, meestal zonder uitleg erbij. Chypre is Frans en zegt iets over de opbouw van een geur.

Een chypre is een geur die draait om het contrast tussen frisse bergamot en een droge, mossige basis. In die basis zitten eikenmos, labdanum en vaak patchoeli. De bloemen of kruiden in het midden verschillen per parfum, maar dat contrast blijft herkenbaar.

Bergamot is een citrusvrucht met een frisse, licht bittere geur. Labdanum is een warme hars van de cistusroos en patchoeli ruikt aards en houtig. Eikenmos maakt de basis droog en plantaardig.

De naam chypre komt van een parfum dat François Coty in 1917 uitbracht en Chypre noemde, Frans voor Cyprus. Het werd zo bekend dat er later een hele geurfamilie naar is genoemd.

Met Cyprus verwijst de naam naar het Middellandse Zeegebied, waar grondstoffen als labdanum vandaan kwamen.

Een chypre verandert op je huid zoals elke geur: eerst ruik je de lichtste stoffen, daarna het hart en als laatste de basis. Lees ook hoe een geur verandert van top- tot basisnoot.

Mos verdampt traag. Het hoort bij de grondstoffen die het langst blijven, daarom ruik je het mossige van een chypre vooral als de frisse opening al verdwenen is.

Chypres verschillen in wat er aan het vaste akkoord is toegevoegd. De Société Française des Parfumeurs, de Franse vereniging van parfumeurs, onderscheidt daarom onder meer bloemige en fruitige chypres. Ook groene en leerachtige chypres horen bij die indeling. Bij een bloemige chypre staan bloemen als roos en jasmijn op de voorgrond en bij een fruitige komt er fruit bij, zoals perzik of mirabel. De groene chypre begint met iets fris en groens, zoals gemaaid gras of gekneusde bladeren, tegenover een warme basis. Bij een leerachtige chypre komen leer, rook en verbrand hout erbij, vaak met wat citrus erboven. Daarnaast bestaat de aromatische chypre, met kruiden als tijm en jeneverbes.

Of chypre een eigen geurfamilie is, hangt af van de indeling die je gebruikt. In de indeling van de Société Française des Parfumeurs is chypre een eigen familie, een van de zeven.

Het geurwiel van Michael Edwards heeft geen familie die chypre heet. Daarin vallen veel chypres onder mossig hout, dat hij omschrijft als eikenmos en patchoeli met amber en citrus. Een chypre met veel bloemen kan bij hem ook in een andere familie terechtkomen. Hoe de grote groepen in elkaar zitten, lees je in alle geurfamilies op een rij.

Een chypre van nu ruikt vaak anders dan vroeger. Dat komt door eikenmos. IFRA, de internationale branchevereniging van de geurindustrie, beperkt al sinds 1991 hoeveel eikenmos er in een product mag. Ook de Europese regels voor eikenmos zijn sinds een aantal jaar strenger.

Veel klassieke chypres zijn daarom aangepast. Geen vervanger ruikt precies als eikenmos. Een chypre van nu is daardoor vaak minder mossig en leunt in de basis meer op patchoeli of hout.

Een chypre herken je het best als je hem een tijd op je huid draagt. Hoe je dat aanpakt, lees je in zo test je een parfum op je huid. Ruik je eerst iets fris en licht bitters en later een droge, mossige basis, dan ruik je de opbouw van een chypre.

Je kunt ook op de ingrediëntenlijst kijken. Zit er eikenmos in, dan staat het daar meestal als Evernia prunastri extract. Staat het er niet op, dan kan het toch een chypre zijn, want veel klassieke chypres zijn aangepast met een vervanger.

Houd je van een geur die fris begint en droog en mossig eindigt, dan is chypre een familie om eens te proberen.